Het is de eerste dag van een tweedaagse trekking dat Mamma Mimi ons leidt door Sapa, een gebied ten noorden van Vietnam grenzend aan China. We zijn inmiddels het wandelpad afgegaan en gaan verder over het buffelpad bergopwaarts dwars door de rijstvelden. Ze plukt wat kruiden langs de weg die ze later die dag wil gebruiken voor het avondeten wanneer we bij haar huis aankomen. Ik zou bij Mamma Mimi’s homestay overnachten.

Eeuwenoude tradities

Eerder die dag had ze me wat indigobladeren gegeven die worden gebruikt bij het verven van textiel. Ik moest ze in stukken scheuren en met wat water in mijn handen wrijven. Na tien minuten verscheen de kenmerkende blauwe kleur.

De vrouwen in Sapa Sisters staan erom bekend hun kleding zelf te maken, waarbij ze de stoffen zelf verven met natuurlijke materialen en versieren met kleurrijke stiksels en kralen met afbeeldingen uit het dagelijks leven. Deze patronen manifesteren zich in borduursels van dieren, planten en bloemen. Maar ook werktuiginstrumenten zijn terug te vinden op hun kragen, riemen en tasjes middels de kenmerkende borduurtechnieken. Van oudsher is deze traditie om zich te kunnen onderscheiden van de verschillende stammen in Sapa.

Een verlaten huis in Sapa

Ik kon met mijn complete wandeluitrusting van de Bever het maatje 34 van haar maagdelijk witte slippers maar moeilijk bijhouden. Maar ik wilde me niet laten kennen. Zelfs niet als Mamma Mimi me er herhaaldelijk op wijst rustig aan te doen. Ik ben het echter niet gewend bergen te beklimmen in het land vanwaar ik vandaan kom. Mijn kuchje verraadt bovendien dat ik niet helemaal fit ben.

Om een uur of drie ’s middags komen we bij haar huis aan na zo’n 5 uur te hebben gelopen. Ik gooi mijn rugzak in de hoek van mijn toegewezen kamer, doe mijn schoenen uit en ga op de veranda zitten met mijn welverdiende kop thee; eveneens met de vers geplukte kruiden die we eerder die dag hebben geplukt.

Huize Mimi

Mama Mimi gaat meteen verder met de orde van de dag; ze hangt de kleding op die haar man eerder die dag heeft gewassen om vervolgens het avondeten klaar te maken. Ze heeft de traditionele kledij ingewisseld voor een simpel huiskloffie bestaande uit een joggingbroek en een shirtje van de H&M. Het doet mij enigszins twijfelen of Mamma Mimi daadwerkelijk de eeuwenoude tradities van Sapa Sisters nastreeft, of enkel als figurant een rol speelt in een historische film die dient als entourage, waarbij elk detail tot in de puntjes is uitgewerkt voor de perfecte filmset.

De kat jaagt de jonge biggen de stuipen op het lijf en stieren vlak voor me langs over de veranda, in navolg van hun moeder met groots kabaal. Op de achtergrond is getimmer van de buurman hoorbaar, die oorbellen aan het maken is voor zijn dochter voor de verkoop. De man van Mamma Mimi versiert van de bloempotten in de tuin en voorziet ze van bloemtakken en kiezelstenen. De stukken zijn restanten van het Ket festival eerder die maand, de viering van het Chinese nieuwjaar.

De kunst van het minimalisme

Ik verbaas me over het gebrek aan alle nutteloze decoratie in het huis, dat zich uit in de meest primitieve vorm van wat je nog net een huis kan noemen. Een betonnen vloer, wat bakstenen op elkaar gestapeld en een golfplaten dak, wat onderdak moet bieden aan een gezin met drie kinderen. De vierde en oudste dochter heeft het huis al verlaten en leeft met haar eigen familie even verderop.

En toch heeft het huis alles wat men nodig heeft. De wc is aangesloten op het riool en kan zelfs doorgetrokken worden. De douche heeft warm water, al is dat voor maar een paar seconden. Slechts een kalender met de nieuwste collectie scooters siert de muren en een simpel wissellijstje met een fotoafdruk van Mamma Mimi met een Duitse toerist die er eerder dat jaar verbleef.

‘Het ziekenhuis is voor luie mensen. (…) Ik raadpleeg liever mijn medezusters en ga de bossen in voor genezende planten en kruiden’.

Het was niet veel wat Mama Mimi en haar gezin hadden. Maar toch konden ze de hele dag bezig zijn in en rondom het huis. Niemand uit het gezin had ooit het dorp verlaten en was zelfs nog nooit naar Sapa stad geweest. Alles wat ze nodig hebben bevindt zich in het dorp en het meeste eten komt uit eigen tuin. Ambitie meer van de wereld te zien is er niet.

Mamma Mimi die wat kruiden plukt voor het avondeten

Mamma Mimi kan niet lezen of schrijven. Ze vindt het ook niet nodig. Alle wijsheden worden al eeuwenlang van moeder op dochter overgegeven. De komst van het ziekenhuis in het dorp vindt ze maar niks. ‘Het ziekenhuis is voor luie mensen’, zegt Mamma Mimi. ‘Ik raadpleeg liever mijn medezusters en ga de bossen in als ik ziek ben voor genezende planten en kruiden’.

Een uur later is het eten klaar. In de woonkamer staan de springrolls, rijst en morning glory op een uitklapbaar tafeltje uitgestald, omringd met kleine plastic stoeltjes waarvan je zou zeggen dat ze voor kinderen zijn bedoeld. Haar man en twee kinderen eten hun bord zo snel leeg dat het lijkt alsof ze meedoen aan een eetwedstrijd. Met tafelmanieren die mijn moeder mij ooit verboden heeft. De kinderen verlaten als eerste de tafel zodat ze voor het slapen gaan nog even computerspelletjes kunnen spelen in bed. Manlief verlaat even later de tafel om met wat vrienden even verderop in het dorp wat te gaan drinken.

Chinese wijsheden

Als alleen ik nog aan tafel zit, kijkt Mamma Mimi samen met haar nicht Mamma Sa, die eveneens voor het eten was uitgenodigd, gebiologeerd hoe ik mijn bord maar met moeite leeg krijg. De happy water, de huisgemaakte rijstwijn, vloeit rijkelijk en mijn shotglaasje blijft geen seconde leeg. Ik begin me echter steeds slechter te voelen. Het sporadische kuchje van eerder die dag is veranderd in een constante en diepe hoest, vergezeld met koorts en hoofdpijn. Met moeite probeer ik beleefd en gestaag mijn bord leeg te krijgen. Maar de wens de tafel te verlaten en mijn bed in te duiken groeit met de minuut.

Kinderen onderweg naar huis vanuit school

Na wat gesmoes van de Sapa Sisters komt Mamma Mimi even later met een doos aanzetten. Ze haalt een cupping set tevoorschijn, bestaande uit verschillende maten transparante siliconen cups, voorzien van een vacuümpomp. De van origine Chinese uitvinding zou moeten helpen bij allerlei lichamelijke kwalen waaronder hoest en hoofdpijn.

‘Ik doe dit al jaren bij mijn man en kinderen als ze ziek zijn’, zegt Mamma Mimi. Nog voordat ik weet wat de bedoeling is van de cups krijg ik een cup tegen mijn nek aan gedrukt. Er wordt zo veel druk uitgeoefend met de vacuümpomp dat ik moeite krijg met ademhalen. Uit paniek trek ik de cup los om de druk van mijn nek af te halen. Ik geef de cups terug aan Mamma Mimi en bedank haar vriendelijk. Ik blijf liever leven met een hoestje dan dat ik voor altijd van mijn hoest af ben.

Tussen opdringerige bedoelingen en de angst om nee te zeggen

Echter laat Mamma Mimi het er niet bij zitten en stelt alweer de volgende eeuwenoude Chinese traditionele geneeswijze voor waarbij ze met het herhaaldelijk trekken aan de huid rondom de nekstreek en een balsem van een mix van kruiden de pijn via de huid kan laten verdwijnen.

Met de opdringerige bedoelingen van Mamma Mimi mij van mijn keelpijn af te helpen en van mijn kant angst nee te zeggen tegen de volhardendheid van Mimi, laat ik me (mede door de geruststellende blik van Mamma Sa) wijsmaken dat het een goed idee is om op een obsessieve-compulsieve manier in zeven gelijke en verticale bewegingen met duim en wijsvinger aan mijn nekvel te laten trekken.

Echter weet ik op het moment zelf nog niet dat deze handeling er een kralenketting van bloeduitstortingen achterlaat. De afdrukken zijn nog anderhalve week als bitterzoete herinnering aan deze ervaring zichtbaar. Mijn keelpijn was overigens niet verdwenen.

Meer foto’s van Sapa vind je hier.

Auteur

Leuk dat je op mijn blog bent! Heb jij leuke ervaringen die je wil delen? Of heb je vragen nav mijn blog? Laat dan een berichtje achter!

Laat een bericht achter